Voeding

Voeding (vanuit natuurgeneeskundig oogpunt)

Doelstelling:

  • Bewust worden van factoren die een rol spelen bij goede voeding
  • Kennis vergoten over verteringsprocessen (vetten, koolhydraten, eiwitten, verzuring)
  • De koppeling aan sporten
  • Trends op voedingsgebied

Natuurgeneeskundige principes:

  • Voeding mag niet schadelijk zijn
  • Gebruik van natuurlijke voedingsmiddelen
  • Stimuleren van zelf genezend vermogen
  • Eigen verantwoordelijkheid, (je bent zelf verantwoordelijk wat en hoe je eet)
  • Holistische benadering, gezien vanuit het geheel, lichamelijke en geestelijke belasting, productiewijze van voedingsmiddelen en het vervoer (milieuaspecten)
  • Ziekte ontstaat door ophoping van afvalstoffen

Vetten

Vetten zijn te verdelen in:

  • Verzadigd vet > voornamelijk dierlijk vet, kokosvet, palmvet en cacaoboter
  • Onverzadigd vet > voornamelijk plantaardig vet en vette vis

-          Enkelvoudig (EOV)

-          Meervoudig (MOV)

Voor de gezondheid is het belangrijk dagelijks meer onverzadigde vetten te eten dan verzadigde vetten. Verzadigde vetzuren verhogen het cholesterolgehalte en het risico op kanker, hart- en vaatziekten.

Meervoudig onverzadigde vetzuren doen de kans op hart- en vaatziekten juist afnemen. Zij beschermen de cellen en weefsels en werken ontsteking remmend.

Meervoudig onverzadigde vetzuren zijn te verdelen in:

  • Omega 3 vetzuren (vette vis, algen, pompoenpitten, walnoten en lijnzaadolie)
  • Omega 6 vetzuren ( noten, zaden, plantaardige oliën)

In verhouding moeten er wel meer Omega 3 vetzuren genuttigd worden.

Transvetten kunnen ontstaan door het harden van onverzadigde vetten. Transvetten zijn ongunstig omdat die de kans op hart- en vaatziekten verhogen. Van nature komen transvetten voor in melkproducten, rund- en lamsvlees. Deze transvetten hebben een andere structuur en bij normale consumptie hiervan is geen schadelijk effect te verwachten.

Functie van vetten

  • Geven smaak aan het voedsel
  • Kunnen goed verhit worden
  • Zijn sterk verzadigend
  • Zijn een goede energiebron en reserve brandstof voor het lichaam
  • Zijn drager van vitamine A, D, E en K
  • Zijn nodig voor de structuur van celmembranen
  • Zijn nodig voor de vorming van hormoonachtige stoffen

Koolhydraten

Koolhydraten zijn suikers en zetmeel uit plantaardige voeding. Alle koolhydraten worden in het lichaam afgebroken tot glucose. Glucose wordt via het bloed (bloedsuiker naar het lichaam gebracht. Hier levert het energie. Ons lichaam wil een constant bloedglucose gehalte.

Glucose > Insuline > Glycogeen > opname in de cellen en het overschot aan glycogeen wordt opgeslagen in de lever.

Een teveel en te vaak aan suikers levert een overproductie op aan insuline. Dit resulteert in hypoglycemie en uitputting van de alvleesklier. Bij hypoglycemie is er reserve glycogeen uit de lever nodig.

Glycogeen > Glucagon en adrenaline > glucose.

Adrenaline is een hormoon dat nodig is in stresssituaties. Het geeft een vecht- of vluchtreactie. Zo kan hyperactiviteit, agressief gedrag of angst ontstaan. Sporten is ook een toestand van stress. Stress wordt meestal negatief belicht maar zonder stress kan een mens niet leven.

Koolhydraten zorgen voor een snelle energievoorziening. Het is een belangrijke energiebron voor de hersenen, zenuwen en spieren. Koolhydraten hebben bij vertering vitaminen en mineralen nodig. De huidige inname is 60% terwijl de verhouding koolhydraten, vetten, eiwitten 1:1:1 mag zijn.

Bij sporten is het raadzaam meer koolhydraten te nemen, voornamelijk vóór en ná het sporten. Dit versnelt het herstel van spieren en lichaam.

Eiwitten

Eiwitten zijn opgebouwd uit aminozuren in de vorm van ketens. Aminozuren worden door het lichaam zelf aangemaakt uit vetten en koolhydraten, (niet-essentiële aminozuren). Daarnaast krijgt het lichaam via het voedsel aminozuren binnen (essentiële aminozuren)

Er is onderscheid tussen plantaardige- en dierlijke eiwitten. Eiwitten zijn de bouwstoffen van ons lichaam en zijn nodig voor de vorming van antistoffen, hormonen en enzymen. Het heeft een transportfunctie in het bloed van o.a. zuurstof.

Alleen bij een tekort aan koolhydraten en vetten worden eiwitten gebruikt als energiebron.

Gluten is een plantaardig eiwit dat voorkomt in tarwe, haver, rogge, gerst en spelt. Het is zeer elastisch en kleverig waardoor het gemakkelijk toepasbaar is voor de bereiding van brood en koek. Bij coeliakie is sprake van een glutenallergie. Mensen met deze ziekte kunnen geen gluten verdragen.

Verzuring

Ziekte ontstaat door ophoping van afvalstoffen. Ons lichaam kan optimaal functioneren als er een goede balans is tussen zuren en basen. Bij een overschot aan zuren ontstaat er een verzuring in het lichaam. Zuren zijn moeilijk uit te scheiden en worden in het lichaam opgeslagen. Een bekend voorbeeld zijn de urinezuurkristallen die een jichtaanval kunnen veroorzaken.

Hoe natter, verser, natuurlijker en jonger het product is, hoe groter de kans op een base-overschot. Hoe droger, gedenatureerder en geraffineerder en onder het product is, hoe groter de kans op een zuuroverschot.

Factoren die bijdragen tot verzuring:

  • Niet voelen van verzadigingsreflex en daardoor te veel eten
  • Te snel eten en niet goed kauwen
  • Te vaak en te veel tussendoortjes
  • Eten op onregelmatige tijdstippen. Niet meer eten na 20.00 uur!
  • In één maaltijd teveel ingrediënten die elkaar minder verdragen (met gisting en rotting tot gevolg
  • Verstoring van spijsverteringssappen door te drinken tijdens de maaltijd
  • Te koud en/of te warm eten
  • Overbelasting door te zout, te zoet, te gekruid
  • Veelal te vet eten
  • Overbelasting van de lever door medicatie, alcohol, nicotine, drugs e.d.
  • Overbelasting door voedseladditieven
  • Overbelasting door milieuvervuiling en straling
  • Maar ook geluid, beeld, emoties, stress, aanraking, communicatie en de wijze van ademhalen zijn bepalend voor de mate van verzuring

Verzuring is ook een gegeven die bij voor sporters bekend voorkomt. Verzuring wil je zo lang mogelijk uitstellen want verzuring geeft vermoeidheid in de spieren en resulteert in de klap met de hamer, de hongerklop. Verzuring ontstaat als er niet meer voldoende zuurstof beschikbaar is en het lichaam overgaat op een anaerobe verbranding van glucose. Hierbij komt melkzuur vrij dat voor de verzuring zorgt.

Sporten is gezond, het zorgt voor een betere doorbloeding en ademhaling, reinigt d.m.v. zweten en als het goed is geeft het mentaal ontspanning. Het geeft echter ook een verhoogde stress in het lichaam. Dat zorgt weer voor beschadiging van spiercellen. Dit is helemaal niet erg mits er maar voldoende tijd en mogelijkheid geboden wordt voor herstel. Herstel is niet “niets” doen maar is vooral rust en gezonde voeding nemen.

Adviezen voor gezonde voeding:

  • Eet met aandacht: luister naar je lichaam
  • Kies bewust je voeding
  • Eet gevarieerd
  • Eet zo vers mogelijk
  • Zorg voor een goede zuur-base balans
  • Eet zoveel mogelijk voedsel uit de regio
  • Geniet van het eten en van je sport

Bron: Atalanta Natuurgeneeskundige Praktijk, Corry Timmermans

          (tijdens de workshop op 1 oktober 2014, AV de Gemzen)